اسفندماه در سالهای اخیر برای طبقهی کارگر بدل به ماهی شده است دلهرهآور که شیرینی پایان سال و شروع سال نو را با تلخکامی و نگرانیهای معیشتی همراه کرده است. طبقهی کارگر و سایر زحمتکشان مزدبگیر امسال تحت شرایطی به پیشواز سال نو میروند که به گواه آمار از ابتدای سال با تورم 48 درصدی1 دستوپنجه نرم کرده و سراسر سال شاهد هرچه بیارزشتر شدن دستمزدشان بودهاند. ماه بهمن با ثبت تورم بیسابقهی 32 درصدی در شرایطی به اتمام رسید و جای خود را به اسفندماه داد که اخبار منتشره حول مسائل معیشتی حکایت از آن دارد که در میان آحاد تودههای زحمتکش بالاخص کارگران، هیچ خبری از استقبال و آمادگی برای عید نیست
اولین ماه میلادی سال 2025 دو آتشسوزی بزرگ و چند آتشسوزی کوچکتر در مناطقی از شهر بزرگ لسآنجلس و حوالی آن موجب کشته شدن 29 نفر، مفقود شدن 14 نفر، تخریب کامل 16 هزار ساختمان، آوارگی 200 هزار نفر و در کل برآورد بیش از 250 میلیارد دلار خسارت شد.
پس از گذشت سهماه از لغو تجمع نیروهای پیمانکاری یا شرکتی نفت و گاز موسوم به "ارکان ثالث" در آبان 11403، علیرغم مذاکرات و پیگیریهای مستمر نمایندگان نسبت به تحقق مطالبات حقوقی از مسئولین و مدیران وزارت نفت، همچنان پیشرفت عملی و مطلوبی به نفع کارگران رقم نخورده و نهتنها خبری از تحقق مطالبهی اصلی یعنی حذف پیمانکاران و تبدیل وضعیت نیست، بلکه درخواستهای جزئیتر نظیر اجرای رأی 3188 دیوان عدالت اداری یا پاداش شهید رجایی و اعطای وام و ... نیز سرنوشت مشخصی نداشته است.
همه چیز یک و ماه اندی قبل از بهمن تمام شد. در چشماندازی مشرف به آبهای کارائیب در گوشهای امن از ساحل که تنها و تنها یک میز و چهار صندلی وجود داشت، نسخهی شاه ایران و سر کار آمدن حکومت خمینی پیچیده شد. این روایتیست بیش و کم آشنا از نشستی موسوم به کنفرانس گوادلوپ که به سبب اجماع زمامداران سیاسی چهار کشور آمریکا، انگلیس، فرانسه و آلمان بر سر آیندهی نظام سیاسی در ایران در اوایل زمستان سال ۱۳۵۷ مشهور است. نشستی که ادعا میشود عامل اصلی برچیده شدن دودمان پهلوی و روی کار آمدن نظام جمهوری اسلامی پس از قیام بهمن ماه همان سال بوده است.
هزینههای گزاف مسکن، بهداشت، خوارک، پوشاک و ... با چندرغازی که با هزاران منت و بعد از کش و قوسهای طولانی در جلسات متعدد شورای کار تصویب میکنند دیگر جوابگو نیست و نخواهد بود. کارگران به ناچار به کشورهای همسایه که ارزش پول ملی آنها تاحدودی بیشتر است موقتاً مهاجرت میکنند.
سه سال از اجرای قانون رتبهبندی معلمان میگذرد. رتبهبندی معلمان طرحی پر کشوقوس، که از ابتدای دههی هفتاد در چهارچوب طرحهای مختلف نظیر قانون نظام پرداخت بر روی میز وزارت آموزش و پرورش بوده، اینک از 31 شهریور 1400 در قالب قانون رتبهبندی معلمان اجرائی شده است.
با گذشت چندین ماه از آغاز اعتراضات و فرارسیدن روز پرستار، هنوز وعدههای دولت در حد شعار باقی مانده و شرایط کار پرستاران تغییر محسوسی نکرده است. دولت در واکنش به موج نارضایتیها وعدههایی همچون پرداخت حقوق معوقه و بهبود شرایط کاری را مطرح کرده است، اما پرستاران که از وعدههای تکراری و بدون پشتوانه خسته شدهاند، قاطعانه اعلام کردهاند که دیگر با وعدههای پوچ راضی نخواهند شد. و اما پرسش اساسی اینجاست: چرا با وجود خواستههای منطقی و روشن پرستاران، مطالبات آنان بیپاسخ میماند؟
با تعمق در مسئله و فراروی از سطح واکنشها، علت بروز چنین حوادثی برای طبقهی کارگر است که بهعنوان اساسیترین سؤال به ذهن متبادر میشود. آنچه نُقل دهان بورژوازی به هنگام رخداد چنین فجایعی میشود «ناکارامدی مدیران و فساد در دستگاههای مربوطه» است. اما برای رسیدن به پاسخ صحیح باید در خود ساختار به کنکاش ریشهها نشست.
چندین سال است که کارکنان شرکتی و پیمانی صنعت نفت موسوم به "ارکان ثالث نفت" درپی اعتراض به شرایط فلاکتبار خود دست به اعتراضات پراکندهای زدهاند. نمایندهی کارگران سه روز قبل از تجمع، در پیامی صوتی از ممانعت مسئولین نسبت به برگزاری این تجمع به بهانهی وضعیت ملتهب سیاسی و نظامی در این روزها خبر داد. فارغ از برگزاری این تجمع و سرنوشت آن قدری نسبت به اصل موضوع و سیاست حاکم بر آن تأمل میکنیم.
روشن است که در جامعهی سرمایهداری نمیتوان در اغلب موارد فیلمی را یافت که از دیدگاه کارگران موضوعات را بررسی و تمام جوانب زندگی کارگران را روایت کند، چرا که فیلمهایی که تولید میشود در واقع کالاهایی هستند که در بازار محصولات فرهنگی باید به فروش گذاشته شوند و باید بتوانند باب میل اقشار گوناگون جامعه با ایدئولوژی سرمایهدارانه طبقهی حاکم باشند. اما فیلمی در ژانر سینمای اجتماعی نمیتواند از به تصویر کشیدن بخشی از زندگی کارگران طفره برود.